Κλαριντζής

Θανάσιμο το φιλοδώρημα στον κλαριντζή; (Π.Βότσης)

Βότσης Πέτρος - ΣημείωμαΣχεδόν σε κάθε χωριό της Μακεδονίας υπήρχε (και υπάρχει) και ένα μουσικό συγκρότημα, συνήθως με χάλκινα. Μερικά συγκροτήματα, όταν τους έλειπαν κάποια όργανα, τα συμπλήρωναν με άτομα από τα διπλανά χωριά. Αρχηγός του συγκροτήματος κατά κανόνα ήταν και είναι ο κλαριντζής. Το συγκρότημα που θα μας απασχολήσει στη σημερινή ιστορία είχε αρχηγό τον κλαριντζή Μπουκοβίτη από το Γιουρούκι. Όλο το υπόλοιπο συγκρότημα ήταν άτομα από τη Μελίτη.

Ο Μπουκοβίτης ήταν ένας απλός γεωργός με λίγα χωράφια, όπως κι όλοι οι άλλοι του συγκροτήματος. Κανένας τους δηλαδή δεν ήταν επαγγελματίας μουσικός. Ο κλαριντζής ήταν ένας χαμογελαστός, συμπαθητικός και ομιλητικός άνθρωπος. Με όλους ήταν φίλος κι όλοι τον αγαπούσαν, και γιατί όχι; Αφού οι περισσότεροι τον είχαν συνδέσει με τη χαρά του γάμου τους και του γλεντιού όπου έπαιζε ο κλαριντζής. Ήξερε καλά τις παραδόσεις του τόπου, τη ροή των εθίμων του γάμου και τα συνόδευε πάντα με την κατάλληλη μουσική. Κρατούσε και σεβόταν τις παραδόσεις και στον χορό ήξερε ποιός προστάζει και δικαιούται να χορέψει τις κρίσιμες ώρες.

Η αμοιβή του συγκροτήματος ήταν συμφωνημένη με αυτόν που οργάνωνε τον γάμο κι αυτός συνήθως ήταν ο πεθερός. Στους γάμους υπήρχαν και τα φιλοδωρήματα (χαρτούρα) που μαζί με την αμοιβή τα μοιράζονταν όλα τα μέλη του συγκροτήματος αμέσως μετά τη λήξη του γλεντιού του γάμου.

Το φιλοδώρημα το έδινε αυτός που παράγγελνε το χορό και το έδινε συνήθως όταν έκανε τη παραγγελία. Οι περισσότεροι έκαναν μερικούς γύρους και πετούσαν τα χαρτονομίσματα ή ξέκοβαν από τον χορό και κολλούσαν ένα χαρτονόμισμα στο κούτελο του κλαριντζή.

Ο Μπουκοβίτης, όπως κι όλο το συγκρότημα, ακολουθούσε την κεφαλή του χορού. Συνήθως πήγαινε δίπλα σε αυτόν που έσερνε τον χορό και προσπαθούσε να μερακλώσει τον χορευτή για να αποσπάσει καλό φιλοδώρημα. Ήταν όπως κι όλοι οι οργανοπαίχτες στα χωριά μας αυτό που λέμε… εμπειρικός. Όλοι οι οργανοπαίχτες ξεκινούσαν να μαθαίνουν μουσική με τη φλογέρα όταν εβοσκαν τα πρόβατα ή τα γίδια. Έπειτα περνούσαν στη γκάιντα και μετά φτάνανε στο κλαρίνο.

Ο Μπουκοβίτης έπαιζε με τη ψυχή του το κλαρίνο γι’αυτό και ο ήχος, αν και δεν ήταν περίτεχνος, ήταν ελκυστικός και ρυθμικός. Ήξερε για όλους σχεδόν ποιό χορό προτιμάνε, το τέμπο τους και την αντοχή τους. Χαρακτηριστικό ήταν πως, αν κάποιος καθώς χόρευε άφηνε να σύρει το χορό κάποιος ηλικιωμένος, ο Μπουκοβίτης άλλαζε τον ρυθμό και τον έκανε πιο αργό για να ανταποκριθεί ο γέροντας.

Όταν ο κλαριντζής μας έπαιζε, φούσκωναν τα λαιμά του, κοκκίνιζε και ίδρωνε. Στο ιδρωμένο κούτελο του κολλούσαν τα χαρτονομίσματα αυτοί που έσερναν τον χορό όταν μεράκλωναν. Αν το νόμισμα έπεφτε, το μάζευαν οι άλλοι οργανοπαίχτες. Ορισμένοι, για να είναι σίγουροι ότι θα κολλούσε το χαρτονόμισμα, το σάλιωναν πριν το κολλήσουν. Το τελευταίο παίξιμο του Μπουκοβίτη ήταν στη μέση του πανηγυριού της Αχλάδας.

Εκείνη την ημέρα δεν έκλεισε το πανηγύρι με τα «Κύματα του Δούναβη» που συνήθιζε να παίζει το συγκρότημα στο τέλος για να ευχαριστήσει τη νεολαία. Ένας γνωστός γλεντζές που έσερνε τον χορό, έβγαλε ένα χαρτονόμισμα, το έφτυσε και το κόλλησε χτυπώντας με δύναμη στο κούτελο του Μπουκοβίτη. Με το χτύπημα ο κλαριντζής σωριάστηκε χάμω!

Το χτύπημα αυτό ήταν μοιραίο αφού ποτέ δε συνήλθε εντελώς και δεν ξαναέπαιξε από εκείνη την ημέρα το κλαρίνο του. Πέθανε σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά το χτύπημα. Εμείς όμως δεν τον αφήσαμε αφού τον αποθηκεύσαμε στη μνήμη μας ως μια ευχάριστη και συμπαθητική φιγούρα συντοπίτη μας.

Μερικοί είπαν πως η αιτία του θανάτου ηταν το μοιραίο χτύπημα κι άλλοι πως έτυχε να πάθει εγκεφαλικό τη στιγμή του χτυπήματος αλλά δεν έφταιγε το χτύπημα. Όποια και να ήταν όμως η αιτία του χαμού του έγινε σε ευχάριστη γι’αυτόν ώρα. Όλοι μας θυμόμαστε με νοσταλγία τον Μπουκοβίτη κι όταν ακούμε να μιλάνε για αυτόν ή όταν μιλάμε εμείς για αυτόν χαμογελάμε με συμπάθεια και ξαναζούμε νοερά στιγμές χαράς και ευθυμίας που ζήσαμε σε γάμους και πανηγύρια μαζί του…

Terra Greca - Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων - Φλώρινα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *